॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತೇ ಉದ್ಯೋಗಪರ್ವಣಿ ಪ್ರಜಾಗರಪರ್ವಣಿವಿದುರನೀತಿವಾಕ್ಯೇ ಚತುಸ್ತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಉವಾಚ । ಜಾಗ್ರತೋ ದಹ್ಯಮಾನಸ್ಯ ಯತ್ಕಾರ್ಯಮನುಪಶ್ಯಸಿ ।ತದ್ಬ್ರೂಹಿ ತ್ವಂ ಹಿ ನಸ್ತಾತ ಧರ್ಮಾರ್ಥಕುಶಲಃ ಶುಚಿಃ ॥ 1॥ ತ್ವಂ ಮಾಂ ಯಥಾವದ್ವಿದುರ ಪ್ರಶಾಧಿಪ್ರಜ್ಞಾ...
ಅಥ ವಾರಿಣಿ ಘೋರತರಂ ಫಣಿನಂಪ್ರತಿವಾರಯಿತುಂ ಕೃತಧೀರ್ಭಗವನ್ ।ದ್ರುತಮಾರಿಥ ತೀರಗನೀಪತರುಂವಿಷಮಾರುತಶೋಷಿತಪರ್ಣಚಯಮ್ ॥1॥ ಅಧಿರುಹ್ಯ ಪದಾಂಬುರುಹೇಣ ಚ ತಂನವಪಲ್ಲವತುಲ್ಯಮನೋಜ್ಞರುಚಾ ।ಹ್ರದವಾರಿಣಿ ದೂರತರಂ ನ್ಯಪತಃಪರಿಘೂರ್ಣಿತಘೋರತರಂಗ್ಗಣೇ ॥2॥ ಭುವನತ್ರಯಭಾರಭೃತೋ ಭವತೋಗುರುಭಾರವಿಕಂಪಿವಿಜೃಂಭಿಜಲಾ ।ಪರಿಮಜ್ಜಯತಿ ಸ್ಮ ಧನುಶ್ಶತಕಂತಟಿನೀ ಝಟಿತಿ ಸ್ಫುಟಘೋಷವತೀ ॥3॥ ಅಥ...
॥ ಅಥ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತೇ ಉದ್ಯೋಗಪರ್ವಣಿ ಪ್ರಜಾಗರಪರ್ವಣಿ ವಿದುರನೀತಿವಾಕ್ಯೇ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥ ವೈಶಂಪಾಯನ ಉವಾಚ । ದ್ವಾಃಸ್ಥಂ ಪ್ರಾಹ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞೋ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರೋ ಮಹೀಪತಿಃ ।ವಿದುರಂ ದ್ರಷ್ಟುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ತಮಿಹಾನಯ ಮಾಚಿರಮ್ ॥ 1॥ ಪ್ರಹಿತೋ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರೇಣ ದೂತಃ...
ಪುಸ್ತಕಪ್ರತ್ಯಯಾಧೀತಂ ನಾಧೀತಂ ಗುರುಸನ್ನಿಧೌ ।ಸಭಾಮಧ್ಯೇ ನ ಶೋಭಂತೇ ಜಾರಗರ್ಭಾ ಇವ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ॥ 01 ॥ ಕೃತೇ ಪ್ರತಿಕೃತಿಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಧಿಂಸನೇ ಪ್ರತಿಹಿಂಸನಮ್ ।ತತ್ರ ದೋಷೋ ನ ಪತತಿ ದುಷ್ಟೇ ದುಷ್ಟಂ ಸಮಾಚರೇತ್ ॥ 02...
ನ ಧ್ಯಾತಂ ಪದಮೀಶ್ವರಸ್ಯ ವಿಧಿವತ್ಸಂಸಾರವಿಚ್ಛಿತ್ತಯೇಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರಕಪಾಟಪಾಟನಪಟುರ್ಧರ್ಮೋಽಪಿ ನೋಪಾರ್ಜಿತಃ ।ನಾರೀಪೀನಪಯೋಧರೋರುಯುಗಲಾ ಸ್ವಪ್ನೇಽಪಿ ನಾಲಿಂಗಿತಂಮಾತುಃ ಕೇವಲಮೇವ ಯೌವನವನಚ್ಛೇದೇ ಕುಠಾರಾ ವಯಂ ॥ 01 ॥ ಜಲ್ಪಂತಿ ಸಾರ್ಧಮನ್ಯೇನ ಪಶ್ಯಂತ್ಯನ್ಯಂ ಸವಿಭ್ರಮಾಃ ।ಹೃದಯೇ ಚಿಂತಯಂತ್ಯನ್ಯಂ ನ ಸ್ತ್ರೀಣಾಮೇಕತೋ ರತಿಃ ॥...
ತ್ವತ್ಸೇವೋತ್ಕಸ್ಸೌಭರಿರ್ನಾಮ ಪೂರ್ವಂಕಾಲಿಂದ್ಯಂತರ್ದ್ವಾದಶಾಬ್ದಂ ತಪಸ್ಯನ್ ।ಮೀನವ್ರಾತೇ ಸ್ನೇಹವಾನ್ ಭೋಗಲೋಲೇತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಂ ಸಾಕ್ಷಾದೈಕ್ಷತಾಗ್ರೇ ಕದಾಚಿತ್ ॥1॥ ತ್ವದ್ವಾಹಂ ತಂ ಸಕ್ಷುಧಂ ತೃಕ್ಷಸೂನುಂಮೀನಂ ಕಂಚಿಜ್ಜಕ್ಷತಂ ಲಕ್ಷಯನ್ ಸಃ ।ತಪ್ತಶ್ಚಿತ್ತೇ ಶಪ್ತವಾನತ್ರ ಚೇತ್ತ್ವಂಜಂತೂನ್ ಭೋಕ್ತಾ ಜೀವಿತಂ ಚಾಪಿ ಮೋಕ್ತಾ ॥2॥ ತಸ್ಮಿನ್...
ಯಸ್ಯ ಚಿತ್ತಂ ದ್ರವೀಭೂತಂ ಕೃಪಯಾ ಸರ್ವಜಂತುಷು ।ತಸ್ಯ ಜ್ಞಾನೇನ ಮೋಕ್ಷೇಣ ಕಿಂ ಜಟಾಭಸ್ಮಲೇಪನೈಃ ॥ 01 ॥ ಏಕಮಪ್ಯಕ್ಷರಂ ಯಸ್ತು ಗುರುಃ ಶಿಷ್ಯಂ ಪ್ರಬೋಧಯೇತ್ ।ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ನಾಸ್ತಿ ತದ್ದ್ರವ್ಯಂ ಯದ್ದತ್ತ್ವಾ ಸೋಽನೃಣೀ ಭವೇತ್ ॥...
ಆತ್ಮಾಪರಾಧವೃಕ್ಷಸ್ಯ ಫಲಾನ್ಯೇತಾನಿ ದೇಹಿನಾಮ್ ।ದಾರಿದ್ರ್ಯದುಃಖರೋಗಾಣಿ ಬಂಧನವ್ಯಸನಾನಿ ಚ ॥ 01 ॥ ಪುನರ್ವಿತ್ತಂ ಪುನರ್ಮಿತ್ರಂ ಪುನರ್ಭಾರ್ಯಾ ಪುನರ್ಮಹೀ ।ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಪುನರ್ಲಭ್ಯಂ ನ ಶರೀರಂ ಪುನಃ ಪುನಃ ॥ 02 ॥ ಬಹೂನಾಂ ಚೈವ ಸತ್ತ್ವಾನಾಂ...
ಮುಹೂರ್ತಮಪಿ ಜೀವೇಚ್ಚ ನರಃ ಶುಕ್ಲೇನ ಕರ್ಮಣಾ ।ನ ಕಲ್ಪಮಪಿ ಕಷ್ಟೇನ ಲೋಕದ್ವಯವಿರೋಧಿನಾ ॥ 01 ॥ ಗತೇ ಶೋಕೋ ನ ಕರ್ತವ್ಯೋ ಭವಿಷ್ಯಂ ನೈವ ಚಿಂತಯೇತ್ ।ವರ್ತಮಾನೇನ ಕಾಲೇನ ವರ್ತಯಂತಿ ವಿಚಕ್ಷಣಾಃ ॥ 02...
ಸಾನಂದಂ ಸದನಂ ಸುತಾಸ್ತು ಸುಧಿಯಃ ಕಾಂತಾ ಪ್ರಿಯಾಲಾಪಿನೀಇಚ್ಛಾಪೂರ್ತಿಧನಂ ಸ್ವಯೋಷಿತಿ ರತಿಃ ಸ್ವಾಜ್ಞಾಪರಾಃ ಸೇವಕಾಃ ।ಆತಿಥ್ಯಂ ಶಿವಪೂಜನಂ ಪ್ರತಿದಿನಂ ಮಿಷ್ಟಾನ್ನಪಾನಂ ಗೃಹೇಸಾಧೋಃ ಸಂಗಮುಪಾಸತೇ ಚ ಸತತಂ ಧನ್ಯೋ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮಃ ॥ 01 ॥ ಆರ್ತೇಷು ವಿಪ್ರೇಷು...