Hindi

ददृशिरे किल तत्क्षणमक्षत-स्तनितजृंभितकंपितदिक्तटाः ।सुषमया भवदंगतुलां गताव्रजपदोपरि वारिधरास्त्वया ॥1॥ विपुलकरकमिश्रैस्तोयधारानिपातै-र्दिशिदिशि पशुपानां मंडले दंड्यमाने ।कुपितहरिकृतान्नः पाहि पाहीति तेषांवचनमजित श्रृण्वन् मा बिभीतेत्यभाणीः ॥2॥ कुल इह खलु गोत्रो दैवतं...

कदाचिद्गोपालान् विहितमखसंभारविभवान्निरीक्ष्य त्वं शौरे मघवमदमुद्ध्वंसितुमनाः ।विजानन्नप्येतान् विनयमृदु नंदादिपशुपा-नपृच्छः को वाऽयं जनक भवतामुद्यम इति ॥1॥ बभाषे नंदस्त्वां सुत ननु विधेयो मघवतोमखो वर्षे वर्षे सुखयति स वर्षेण...

ततश्च वृंदावनतोऽतिदूरतोवनं गतस्त्वं खलु गोपगोकुलैः ।हृदंतरे भक्ततरद्विजांगना-कदंबकानुग्रहणाग्रहं वहन् ॥1॥ ततो निरीक्ष्याशरणे वनांतरेकिशोरलोकं क्षुधितं तृषाकुलम् ।अदूरतो यज्ञपरान् द्विजान् प्रतिव्यसर्जयो दीदिवियाचनाय तान् ॥2॥ गतेष्वथो तेष्वभिधाय तेऽभिधांकुमारकेष्वोदनयाचिषु प्रभो...

मदनातुरचेतसोऽन्वहं भवदंघ्रिद्वयदास्यकाम्यया ।यमुनातटसीम्नि सैकतीं तरलाक्ष्यो गिरिजां समार्चिचन् ॥1॥ तव नामकथारताः समं सुदृशः प्रातरुपागता नदीम् ।उपहारशतैरपूजयन् दयितो नंदसुतो भवेदिति ॥2॥ इति मासमुपाहितव्रतास्तरलाक्षीरभिवीक्ष्य ता भवान् ।करुणामृदुलो नदीतटं...

अष्टावक्र उवाच ॥ अविनाशिनमात्मानमेकं विज्ञाय तत्त्वतः ।तवात्मज्ञानस्य धीरस्य कथमर्थार्जने रतिः ॥ 3-1॥ आत्माज्ञानादहो प्रीतिर्विषयभ्रमगोचरे ।शुक्तेरज्ञानतो लोभो यथा रजतविभ्रमे ॥ 3-2॥ विश्वं स्फुरति यत्रेदं तरंगा इव...

त्वद्वपुर्नवकलायकोमलं प्रेमदोहनमशेषमोहनम् ।ब्रह्म तत्त्वपरचिन्मुदात्मकं वीक्ष्य सम्मुमुहुरन्वहं स्त्रियः ॥1॥ मन्मथोन्मथितमानसाः क्रमात्त्वद्विलोकनरतास्ततस्ततः ।गोपिकास्तव न सेहिरे हरे काननोपगतिमप्यहर्मुखे ॥2॥ निर्गते भवति दत्तदृष्टयस्त्वद्गतेन मनसा मृगेक्षणाः ।वेणुनादमुपकर्ण्य दूरतस्त्वद्विलासकथयाऽभिरेमिरे ॥3॥ काननांतमितवान्...

जनक उवाच ॥ अहो निरंजनः शांतो बोधोऽहं प्रकृतेः परः ।एतावंतमहं कालं मोहेनैव विडंबितः ॥ 2-1॥ यथा प्रकाशयाम्येको देहमेनं तथा जगत् ।अतो मम जगत्सर्वमथवा न च...

॥ श्री ॥ अथ श्रीमदष्टावक्रगीता प्रारभ्यते ॥ जनक उवाच ॥ कथं ज्ञानमवाप्नोति कथं मुक्तिर्भविष्यति ।वैराग्यं च कथं प्राप्तमेतद् ब्रूहि मम प्रभो ॥ 1-1॥ अष्टावक्र उवाच...

त्वयि विहरणलोले बालजालैः प्रलंब-प्रमथनसविलंबे धेनवः स्वैरचाराः ।तृणकुतुकनिविष्टा दूरदूरं चरंत्यःकिमपि विपिनमैषीकाख्यमीषांबभूवुः ॥1॥ अनधिगतनिदाघक्रौर्यवृंदावनांतात्बहिरिदमुपयाताः काननं धेनवस्ताः ।तव विरहविषण्णा ऊष्मलग्रीष्मताप-प्रसरविसरदंभस्याकुलाः स्तंभमापुः ॥2॥ तदनु सह सहायैर्दूरमन्विष्य शौरेगलितसरणिमुंजारण्यसंजातखेदम् ।पशुकुलमभिवीक्ष्य क्षिप्रमानेतुमारा-त्त्वयि...

॥ इति श्रीमाहाभारते उद्योगपर्वणि प्रजागरपर्वणि विदुरवाक्ये चत्वारिंशोऽध्यायः ॥ विदुर उवाच । योऽभ्यर्थितः सद्भिरसज्जमानःकरोत्यर्थं शक्तिमहापयित्वा ।क्षिप्रं यशस्तं समुपैति संतमलंप्रसन्ना हि सुखाय संतः ॥ 1॥ महांतमप्यर्थमधर्मयुक्तंयः संत्यजत्यनुपाक्रुष्ट...