PHILOSOPHY/TATTVA

janaka uvācha ॥ ākāśavadanantō’haṃ ghaṭavat prākṛtaṃ jagat ।iti jñānaṃ tathaitasya na tyāgō na grahō layaḥ ॥ 6-1॥ mahōdadhirivāhaṃ sa prapañchō vīchisannibhaḥ ।iti jñānaṃ tathaitasya na...
aṣṭāvakra uvācha ॥ na tē saṅgō’sti kēnāpi kiṃ śuddhastyaktumichChasi ।saṅghātavilayaṃ kurvannēvamēva layaṃ vraja ॥ 5-1॥ udēti bhavatō viśvaṃ vāridhēriva budbudaḥ ।iti jñātvaikamātmānamēvamēva layaṃ vraja ॥...
janaka uvācha ॥ hantātmajñānasya dhīrasya khēlatō bhōgalīlayā ।na hi saṃsāravāhīkairmūḍhaiḥ saha samānatā ॥ 4-1॥ yat padaṃ prēpsavō dīnāḥ śakrādyāḥ sarvadēvatāḥ ।ahō tatra sthitō yōgī na...
aṣṭāvakra uvācha ॥ avināśinamātmānamēkaṃ vijñāya tattvataḥ ।tavātmajñānasya dhīrasya kathamarthārjanē ratiḥ ॥ 3-1॥ ātmājñānādahō prītirviṣayabhramagōcharē ।śuktērajñānatō lōbhō yathā rajatavibhramē ॥ 3-2॥ viśvaṃ sphurati yatrēdaṃ taraṅgā iva...
janaka uvācha ॥ ahō nirañjanaḥ śāntō bōdhō’haṃ prakṛtēḥ paraḥ ।ētāvantamahaṃ kālaṃ mōhēnaiva viḍambitaḥ ॥ 2-1॥ yathā prakāśayāmyēkō dēhamēnaṃ tathā jagat ।atō mama jagatsarvamathavā na cha...
॥ śrī ॥ atha śrīmadaṣṭāvakragītā prārabhyatē ॥ janaka uvācha ॥ kathaṃ jñānamavāpnōti kathaṃ muktirbhaviṣyati ।vairāgyaṃ cha kathaṃ prāptamētad brūhi mama prabhō ॥ 1-1॥ aṣṭāvakra uvācha...
॥ iti śrīmāhābhāratē udyōgaparvaṇi prajāgaraparvaṇi viduravākyē chatvāriṃśō’dhyāyaḥ ॥ vidura uvācha । yō’bhyarthitaḥ sadbhirasajjamānaḥkarōtyarthaṃ śaktimahāpayitvā ।kṣipraṃ yaśastaṃ samupaiti santamalaṃprasannā hi sukhāya santaḥ ॥ 1॥ mahāntamapyarthamadharmayuktaṃyaḥ santyajatyanupākruṣṭa...
॥ iti śrīmahābhāratē udyōgaparvaṇi prajāgaraparvaṇividuravākyē ēkōnachatvāriṃśō’dhyāyaḥ ॥ dhṛtarāṣṭra uvācha । anīśvarō’yaṃ puruṣō bhavābhavēsūtraprōtā dārumayīva yōṣā ।dhātrā hi diṣṭasya vaśē kilāyaṃtasmādvada tvaṃ śravaṇē ghṛtō’ham ॥ 1॥...
॥ iti śrīmahābhāratē udyōgaparvaṇi prajāgaraparvaṇividuravākyē aṣṭatriṃśō’dhyāyaḥ ॥ vidura uvācha । ūrdhvaṃ prāṇā hyutkrāmanti yūnaḥ sthavira āyati ।pratyutthānābhivādābhyāṃ punastānpatipadyatē ॥ 1॥ pīṭhaṃ dattvā sādhavē’bhyāgatāyaānīyāpaḥ parinirṇijya pādau...
॥ iti śrīmahābhāratē udyōgaparvaṇi prajāgaraparvaṇividuravākyē saptatriṃśō’dhyāyaḥ ॥ vidura uvācha । saptadaśēmānrājēndra manuḥ svāyambhuvō’bravīt ।vaichitravīrya puruṣānākāśaṃ muṣṭibhirghnataḥ ॥ 1॥ tānēvindrasya hi dhanuranāmyaṃ namatō’bravīt ।athō marīchinaḥ pādānanāmyānnamatastathā...