मुक्तिमिच्छसि चेत्तात विषयान्विषवत्त्यज ।क्षमार्जवदयाशौचं सत्यं पीयूषवत्पिब ॥ 01 ॥ परस्परस्य मर्माणि ये भाषंते नराधमाः ।त एव विलयं यांति वल्मीकोदरसर्पवत् ॥ 02 ॥ गंधः सुवर्णे फलमिक्षुदंडेनाकरि...
अतीत्य बाल्यं जगतां पते त्वमुपेत्य पौगंडवयो मनोज्ञम् ।उपेक्ष्य वत्सावनमुत्सवेन प्रावर्तथा गोगणपालनायाम् ॥1॥ उपक्रमस्यानुगुणैव सेयं मरुत्पुराधीश तव प्रवृत्तिः ।गोत्रापरित्राणकृतेऽवतीर्णस्तदेव देवाऽऽरभथास्तदा यत् ॥2॥ कदापि रामेण समं वनांते...
अधमा धनमिच्छंति धनमानौ च मध्यमाः ।उत्तमा मानमिच्छंति मानो हि महतां धनम् ॥ 01 ॥ इक्षुरापः पयो मूलं तांबूलं फलमौषधम् ।भक्षयित्वापि कर्तव्याः स्नानदानादिकाः क्रियाः ॥ 02...
अर्थनाशं मनस्तापं गृहे दुश्चरितानि च ।वंचनं चापमानं च मतिमान्न प्रकाशयेत् ॥ 01 ॥ धनधान्यप्रयोगेषु विद्यासंग्रहणे तथा ।आहारे व्यवहारे च त्यक्तलज्जः सुखी भवेत् ॥ 02 ॥...
श्रुत्वा धर्मं विजानाति श्रुत्वा त्यजति दुर्मतिम् ।श्रुत्वा ज्ञानमवाप्नोति श्रुत्वा मोक्षमवाप्नुयात् ॥ 01 ॥ पक्षिणः काकश्चंडालः पशूनां चैव कुक्कुरः ।मुनीनां पापश्चंडालः सर्वचांडालनिंदकः ॥ 02 ॥ भस्मना...
अन्यावतारनिकरेष्वनिरीक्षितं तेभूमातिरेकमभिवीक्ष्य तदाघमोक्षे ।ब्रह्मा परीक्षितुमनाः स परोक्षभावंनिन्येऽथ वत्सकगणान् प्रवितत्य मायाम् ॥1॥ वत्सानवीक्ष्य विवशे पशुपोत्करे ता-नानेतुकाम इव धातृमतानुवर्ती ।त्वं सामिभुक्तकबलो गतवांस्तदानींभुक्तांस्तिरोऽधित सरोजभवः कुमारान् ॥2॥ वत्सायितस्तदनु गोपगणायितस्त्वंशिक्यादिभांडमुरलीगवलादिरूपः...
गुरुरग्निर्द्विजातीनां वर्णानां ब्राह्मणो गुरुः ।पतिरेव गुरुः स्त्रीणां सर्वस्याभ्यागतो गुरुः ॥ 01 ॥ यथा चतुर्भिः कनकं परीक्ष्यतेनिघर्षणच्छेदनतापताडनैः ।तथा चतुर्भिः पुरुषः परीक्ष्यतेत्यागेन शीलेन गुणेन कर्मणा ॥ 02...
आयुः कर्म च वित्तं च विद्या निधनमेव च ।पंचैतानि हि सृज्यंते गर्भस्थस्यैव देहिनः ॥ 01 ॥ साधुभ्यस्ते निवर्तंते पुत्रमित्राणि बांधवाः ।ये च तैः सह गंतारस्तद्धर्मात्सुकृतं...
कदाचन व्रजशिशुभिः समं भवान्वनाशने विहितमतिः प्रगेतराम् ।समावृतो बहुतरवत्समंडलैःसतेमनैर्निरगमदीश जेमनैः ॥1॥ विनिर्यतस्तव चरणांबुजद्वया-दुदंचितं त्रिभुवनपावनं रजः ।महर्षयः पुलकधरैः कलेबरै-रुदूहिरे धृतभवदीक्षणोत्सवाः ॥2॥ प्रचारयत्यविरलशाद्वले तलेपशून् विभो भवति समं कुमारकैः...
कस्य दोषः कुले नास्ति व्याधिना को न पीडितः ।व्यसनं केन न प्राप्तं कस्य सौख्यं निरंतरम् ॥ 01 ॥ आचारः कुलमाख्याति देशमाख्याति भाषणम् ।संभ्रमः स्नेहमाख्याति वपुराख्याति...