તત્ત્વ શાસ્ત્ર

જનક ઉવાચ ॥ આકાશવદનંતોઽહં ઘટવત્ પ્રાકૃતં જગત્ ।ઇતિ જ્ઞાનં તથૈતસ્ય ન ત્યાગો ન ગ્રહો લયઃ ॥ 6-1॥ મહોદધિરિવાહં સ પ્રપંચો વીચિસન્નિભઃ ।ઇતિ જ્ઞાનં તથૈતસ્ય ન...

અષ્ટાવક્ર ઉવાચ ॥ ન તે સંગોઽસ્તિ કેનાપિ કિં શુદ્ધસ્ત્યક્તુમિચ્છસિ ।સંઘાતવિલયં કુર્વન્નેવમેવ લયં વ્રજ ॥ 5-1॥ ઉદેતિ ભવતો વિશ્વં વારિધેરિવ બુદ્બુદઃ ।ઇતિ જ્ઞાત્વૈકમાત્માનમેવમેવ લયં વ્રજ ॥...

જનક ઉવાચ ॥ હંતાત્મજ્ઞાનસ્ય ધીરસ્ય ખેલતો ભોગલીલયા ।ન હિ સંસારવાહીકૈર્મૂઢૈઃ સહ સમાનતા ॥ 4-1॥ યત્ પદં પ્રેપ્સવો દીનાઃ શક્રાદ્યાઃ સર્વદેવતાઃ ।અહો તત્ર સ્થિતો યોગી ન...

અષ્ટાવક્ર ઉવાચ ॥ અવિનાશિનમાત્માનમેકં વિજ્ઞાય તત્ત્વતઃ ।તવાત્મજ્ઞાનસ્ય ધીરસ્ય કથમર્થાર્જને રતિઃ ॥ 3-1॥ આત્માજ્ઞાનાદહો પ્રીતિર્વિષયભ્રમગોચરે ।શુક્તેરજ્ઞાનતો લોભો યથા રજતવિભ્રમે ॥ 3-2॥ વિશ્વં સ્ફુરતિ યત્રેદં તરંગા ઇવ...

જનક ઉવાચ ॥ અહો નિરંજનઃ શાંતો બોધોઽહં પ્રકૃતેઃ પરઃ ।એતાવંતમહં કાલં મોહેનૈવ વિડંબિતઃ ॥ 2-1॥ યથા પ્રકાશયામ્યેકો દેહમેનં તથા જગત્ ।અતો મમ જગત્સર્વમથવા ન ચ...

॥ શ્રી ॥ અથ શ્રીમદષ્ટાવક્રગીતા પ્રારભ્યતે ॥ જનક ઉવાચ ॥ કથં જ્ઞાનમવાપ્નોતિ કથં મુક્તિર્ભવિષ્યતિ ।વૈરાગ્યં ચ કથં પ્રાપ્તમેતદ્ બ્રૂહિ મમ પ્રભો ॥ 1-1॥ અષ્ટાવક્ર ઉવાચ...

॥ ઇતિ શ્રીમાહાભારતે ઉદ્યોગપર્વણિ પ્રજાગરપર્વણિ વિદુરવાક્યે ચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ ॥ વિદુર ઉવાચ । યોઽભ્યર્થિતઃ સદ્ભિરસજ્જમાનઃકરોત્યર્થં શક્તિમહાપયિત્વા ।ક્ષિપ્રં યશસ્તં સમુપૈતિ સંતમલંપ્રસન્ના હિ સુખાય સંતઃ ॥ 1॥ મહાંતમપ્યર્થમધર્મયુક્તંયઃ સંત્યજત્યનુપાક્રુષ્ટ...

॥ ઇતિ શ્રીમહાભારતે ઉદ્યોગપર્વણિ પ્રજાગરપર્વણિવિદુરવાક્યે એકોનચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ ॥ ધૃતરાષ્ટ્ર ઉવાચ । અનીશ્વરોઽયં પુરુષો ભવાભવેસૂત્રપ્રોતા દારુમયીવ યોષા ।ધાત્રા હિ દિષ્ટસ્ય વશે કિલાયંતસ્માદ્વદ ત્વં શ્રવણે ઘૃતોઽહમ્ ॥ 1॥...

॥ ઇતિ શ્રીમહાભારતે ઉદ્યોગપર્વણિ પ્રજાગરપર્વણિવિદુરવાક્યે અષ્ટત્રિંશોઽધ્યાયઃ ॥ વિદુર ઉવાચ । ઊર્ધ્વં પ્રાણા હ્યુત્ક્રામંતિ યૂનઃ સ્થવિર આયતિ ।પ્રત્યુત્થાનાભિવાદાભ્યાં પુનસ્તાન્પતિપદ્યતે ॥ 1॥ પીઠં દત્ત્વા સાધવેઽભ્યાગતાયઆનીયાપઃ પરિનિર્ણિજ્ય પાદૌ...

॥ ઇતિ શ્રીમહાભારતે ઉદ્યોગપર્વણિ પ્રજાગરપર્વણિવિદુરવાક્યે સપ્તત્રિંશોઽધ્યાયઃ ॥ વિદુર ઉવાચ । સપ્તદશેમાન્રાજેંદ્ર મનુઃ સ્વાયંભુવોઽબ્રવીત્ ।વૈચિત્રવીર્ય પુરુષાનાકાશં મુષ્ટિભિર્ઘ્નતઃ ॥ 1॥ તાનેવિંદ્રસ્ય હિ ધનુરનામ્યં નમતોઽબ્રવીત્ ।અથો મરીચિનઃ પાદાનનામ્યાન્નમતસ્તથા...